اگر صحبت از تاریخچه و زمان پیدایش پول شود، شاید بهترین پاسخ این باشد که آن را به نیاز مبادلات غیرپایاپای رجوع دهیم. هر چند که پول انواع مختلفی دارد و تکامل آن نیز بر اساس توسعه مبادلات بین افراد و ملت‌ها و نیاز صورت گرفته، ولی می‌توان همه را به نام عمومی "پول" خواند. از کالای پولی، پول کالایی، پول دولتی، دسته چک، کارت اعتباری و... همه پول هستند، هر چند تفاوت بسیاری بین آنها وجود دارد.

شاید بتوان گفت که اولین نیاز که منجر به انتخاب پول شد، نیاز به مبادله بوده است. چندان دور از واقعیت نخواهد بود اگر آغاز مبادله بین بشر را به اوایل آفرینش او نسبت بدهیم. تقسیم کار بین یک مرد و زن که با هم زندگی می‌کردند می‌تواند یک نوع مبادله پایاپای تلقی شود. مبادلات پایاپای برای سال‌های طولانی تنها وسیله رفع نیازهای متعدد انسان‌ها بوده و شاید هنوز نیز آثاری از آن در جوامع بدوی و یا حتی در روستا وجود داشته باشد. بدیهی است که روش مبادله پایاپای فقط در سطح نیاز محدود به مبادلات و یا برای بخشی جزیی از مبادلات مورد نیاز انسان می‌تواند کاربرد داشته باشد.

ادامه مطلب

بانکداری در ایران از قرون وسطی تا اوایل قرن نوزدهم منحصر به فعالیت‌های صرافی بود. صرافی‌های بزرگی در تبریز، مشهد، تهران، اصفهان، شیراز و بوشهر یعنی مراکز تجاری عمده آن دوره وجود داشتند. در این دوره هیچ موسسه دولتی یا بانک خارجی در کشور فعالیت نداشت و نقل و انتقال وجوه در داخل یا در خارج توسط صرافان انجام می‌گرفت. موسسات صرافی عمده آن روزگار شامل تجارت‌خانه برادران تومانیانس، تجارت‌خانه جمشیدیان، تجارت‌خانه جهانیان و شرکت اتحادیه بودند که فعالیت اکثر آنها تا قبل از سال 1300 هجری شمسی متوقف گردید.

اولین بانکی که در ایران تاسیس شد، شعبه یک بانک انگلیسی بود که مرکز آن در لندن و حوزه فعالیت آن جنوب آسیا به‌ویژه هندوستان می‌بود. این بانک، "بانک جدید شرق" خوانده می‌شد. در سال 1266 هجری شمسی ابتدا شعبه‌ای در تهران ایجاد کرده و سپس به ایجاد شعب در اصفهان، بوشهر، تبریز، رشت، شیراز و مشهد اقدام نمود. در سال 1269 هجری شمسی، بانک دارایی‌های خود را به "بانک شاهی ایران" که این بانک نیز بانکی انگلیسی بود، فروخت و از آن پس بانک شاهی ایران جانشین بانک جدید شرق شد.

ادامه مطلب

اولین خودپرداز در بعد از انقلاب، در سال ۱۳۷۱ در بانک سپه نصب شد و سعید عسکری انارکی به عنوان کسی که اولین خودپرداز را در ایران در بانک سپه نصب و اولین کارت پلاستیکی برداشت از خودپرداز هم به نام وی ثبت شد. درباره حال و هوای اون زمان آقای عسگری انارکی نکاتی جالبی را اشاره کرده که ادامه مطلب را از قول ایشون بخونید:

*من و همکارانم اولین ATM در ایران را در بانک سپه سال ۷۱نصب کردیم.در آن موقع بنده در بانک سپه مسئول بودم که مدیرعامل وقت به من اعلام کرد می‌خواهیم دستگاه ATM نصب کنیم و من گفتم ATM چیست گفت همان دستگاه‌هایی که کارت را داخلش می‌گذاری و پول دریافت می‌شود!

*اوایل سال ۷۱ شرکت ایران ارقام ۱۲ دستگاه ATM  به هدف فروش به بانک ملت وارد کرده بود. در آن زمان سهامدار عمده این شرکت بانک ملت بود اما بانک ملت گفته بود نمی‌خواهیم. آقای حقانی که در آن زمان مدیرعامل شرکت ایران ارقام بود با آقای ابوالقاسم جمشیدی (مدیرعامل بانک سپه) جلسه‌ای برگزار می‌کند (ما هیچ نقشی در این قضیه در آن زمان به عنوان یک کارشناس نداشتیم) آقای حقانی در این جلسه دوستانه به آقای جمشیدی می‌گوید من ۱۲ ATM برای بانک ملت آوردم ولی بانک ملت نخواسته آقای جمشیدی هم بدون هماهنگی با کارشناسان بانک قبول می‌کند همان شب آقای جمشیدی با رئیس تدارکات بانک سپه تماس می‌گیرد و دستور می‌دهد هماهنگی‌های لازم برای این کار انجام شود بدین ترتیب اقای جمشیدی به من گفتند که ما ATM خریداری کردیم بدون اینکه بدانیم چه نرم‌افزاری دارد.

* در آن زمان خود ATM، بلک فاست  و نسل دوم بود و PC ویت نبود، PC ویت یعنی اینکه روی دستگاه ویندوز وصل است و این PC همه‌چیز را کنترل می‌کند و در واقع ما با یک دستگاه کاملا استاندارد سروکار داریم اما دستگاهی که ما در آن زمان خریداری کردیم بلک فاست روی آن بود.

*در هر حال  ما به سمت اجرای کار حرکت کردیم آقای عبدالله کسروی که بسیار توانمند هم هست مدیر فروش و مشتریان شرکت ایران ارقام بود که تماس گرفتم و با وی مشورت کردم و بدین‌ترتیب با تلاش‌هایی که صورت گرفت حدود چهارماه طول کشید که ما دستگاه ATM را راه‌اندازی کردیم در آن زمان سوئیچ ما روی ماشین ۳۸۶ بود سیستم عاملی که روی آن متصل بود cdos بود که ۱۲ ATM به آن متصل شده بود. همچنین همزمان برای دریافت خط به مخابرات مراجعه کردیم و در آنجا متوجه شدیم که بانک سپه از زمان قبل از انقلاب (رضاشاه) بین شعب و مرکز یک تعداد خط مستقیم داشته است. بدینشکل مودم‌های دو خطه که به صورت فول دوبلکس کار کند و در یک آن پیام بتواند برود و بیاید ایجاد شد و بدین‌ترتیب شعب مرکزی را سریع راه‌اندازی کردیم.

*مشکلاتی هم در این زمینه وجود داشت زمانی که به طور مثال درشعبه تجریش ATM  نصب کردیم اینها در مرکز مخابراتی سر سوئیچ‌ها را در می‌آورند و سیم‌ها را بهم وصل کرده و چسب می‌زدند اینها بعد از یک مدتی زنگ می‌زد و اکسید می‌شد که ما به تجربه یاد گرفته بودیم که یکسری کابل‌های زمان رضاشاه است که از بلوک شرق خریداری شده بود که بسیار آسیب‌پذیر بوده است در نتیجه بعد از مدتی به غیر از حدود دوازده تای اول مودم ایرانی جهت حمایت از تولید داخلی خریداری کردیم.

*در آن زمان برای هر ATM اسکناس‌های هزار تومانی و پانصد تومانی و ۱۰۰ و ۲۰۰ تومانی می‌گذاشتیم و هر باکس ۲ هزار تا پول جا می‌گرفت و حدود سه میلیون و ششصد هزار تومان ماکسیمم پولی بود که می‌توانست در هر ATM قرار بگیرد و هر نفر که برای دریافت پول مراجعه می‌کرد می‌توانست ۳۰ هزار تومان پول  دریافت کند (سقف آن ۳۰ هزار تومان بود).

* اولین کارت‌های بانکی ATM برای مدیرعامل و اعضا هیات‌مدیره و مدیران بانکی بانک سپه ارائه شد و اولین کارت الکترونیکی هم برای خودم صادر شد. البته بانک تجارت هم عابربانک گذاشت اما برای عموم نبود و و کارتی که کاربرد عمومی داشته باشد صادر نکرد بنابراین اولین عابربانک و کارت ATM توسط بانک سپه در ایران صادر شد.

*ابتدای کار روزی ۵۰ تا کارت صادر می شد چون  دستگاه صدور کارت الکترونیکی نبود و بیشتر دستی بود و باید حروف و شماره کارت دستی ایجاد می‌شد اما با افزایش کارت متوجه شدیم که دیگر دستی پاسخگو نیست از دستگاه دیتا کارت استفاده کردیم که ساعتی حدود ۳۰۰ کارت می‌زد برای شعبه هم جایزه گذاشته بودیم و تشویقشان می‌کردیم چند تا مصوبه خوب هیات‌مدیره صادر کرد یکی اینکه شعبه‌ای که کارت را صادر می‌کند این حساب جزو سپرده‌های آن محسوب می‌شود و مانده این حساب جزو سپرده‌های شعبه صادرکننده محسوب می‌شود یکسری جوایز دیگری هم بود که خیلی مورد استقبال قرار گرفت و باعث شد به روزی ۳۰۰ کارت برسد.البته دستگاههاعملکرد فیزیکی خوبی داشتند و می‌توان گفت با توجه به پول‌های آن زمان به لحاظ عملکردی تفاوتی با امروزی‌ها نداشتند.

*اولین ATM بین شهری در ایران :

اولین ATM نت وورک (network) بین شهری ایران در بانک سپه سال ۷۲ در اصفهان راه‌اندازی شد. در نهایت ما تا سال ۷۳ حدود ۵۲ دستگاه  ATM راه‌اندازی کردیم .ذکر این نکته هم ضروری است که در آن زمان هیچ‌کس نمی‌دانست سوئیچ یعنی چه یا نرم‌افزار این دستگاها چه ساختاری دارد و ما در ابتدای امر  در حدود سه ماه روی  ATMها بدون کمک از نیروهای خارجی و با توان داخلی کار کردیم تا آنها را راه‌اندازی کردیم.

*مشتریان اغلب از طرف خود شعبه‌ها معرفی می‌شدند اغلب افراد متخصص و فعالان بانکی بودند ومی‌توان گفت طبقه متوسط در آن زمان خیلی استقبال می‌کردند.اوایل که کارت صادر می‌کردیم برای اینکه مقرون به صرفه باشد دستگاه اتوماتیک نبود.

*اولین بانکی که پس از سپه وارد حوزه ATM شد بانک ملی بود حدود سال ۷۷ به عبارتی بانک سپه حدود ۷ سال هیچ رقیبی نداشت البته بانک ملت ۲۰ تا ATM آورد اما به هر دلیلی متوقف شد.

*  بعد از ملی, ملت و صادرات تقریبا همزمان شروع کردند و البته به علت ضعفی که در بانک سپه وجود داشت همه از بانک سپه جلو افتادند. مدیریت‌های IT سپه به هر دلیل خیلی فعال عمل نمی کردند مدیریت فعلی IT بانک سپه ظاهرا تا حدودی قصد دارد فعال عمل کند ولی واقعیت این است که بانک سپه از سال ۷۳ که صدر IT بانک‌ها بود آنچنان که باید فعال عمل نکرد در حالیکه می‌توانست پیشرو باشد البته تا سال ۷۸ توسعه کمی خوبی داشت به طور مثال حساب جاری طلایی بانک سپه در سال ۷۳ راه‌اندازی شد در حالیکه تا آن زمان هیچ بانکی این حساب را نداشت حتی تا آن زمان هیچ بانکی به فکر سیستم متمرکز نبود.

حضرت عیسی(علیه‌السلام) یکی از پیامبران اولوالعزم و از انبیاء بنی اسرائیل است، که نام مبارکش بیست و پنج بار در قرآن کریم ذکر شده است.
عیسی اصل آن «یسوع» است، به معنی نجات دهنده، و مسیح، لقب آن حضرت است، که سیزده بار در قرآن آمده و به معنی مبارک می‌باشد.

وی در سی سالگی در بیت المقدس به پیامبری مبعوث شد و دارای شریعت مستقل و کتابی به نام «انجیل» بود و پیوسته بنی اسرائیل را به سوی خدای یکتا دعوت می‌نمود و بر اثر شرایط خاص زندگی ناگزیر بود، مجرد زندگی کند، او دارای دوازده نفر یار مخصوص به نام «حواریون» بود، که همواره او را یاری می‌کردند و به پیروان او نصاری گویند.

ادامه مطلب

قانون 1 -رئیس همیشه درست مي­گويد.
قانون 2- اگر رئیس در اشتباه است ، به قانون 1 بازگرديد.
قانون 3- به کسانی که کار می کنند کار بيشتر بدهيد و به بقيه پاداش و ترفيع داده و تشويق كنيد.
قانون 4- دکترا مخفف "او را پايين نگه دار". است.(Ph.D = Pull Him Down) یک شخص هوشمند تر ، یک فرد سخت كوش تر، یک فرد متعهد تر، كه بقيه افراد در تلاش هستند كه او را پايين بکشند.
قانون 5- . اگر شما خوب باشيد ، شما همه کار را بدست مي گيريد. اگر شما واقعا خوب باشيد ، شما از آن خارج خواهيد بود.
قانون 6- هنگامی که روسا در مورد بهبود بهره­وری صحبت می کنند ، آنها هرگز در مورد خودشان صحبت نمي كنند.
قانون 7- مهم نیست که شما كاري را انجام بدهيد ، فقط مهم اين است كه بگوييد آن را انجام خواهيد داد و در حال انجام آن هستيد.
قانون 8- ضربه زدن به پشت(ستون فقرات) فقط چند سانتي متر با لگد زدن به باسن فاصله دارد.
قانون 9- غیر قابل تعویض نباشيد(در كار خود منحصر به فرد نباشيد)، اگر شما را نتوان جایگزین كرد ، شما نمي توانيد ترفيع بگيريد.
قانون 10- هرچه اضافات(فضولات Crap) شما بیشتر باشد، اضافات بیشتري بدست خواهيد آورد.
قانون 11- اگر در ابتدا شما موفق نشديد، دوباره سعی کنید. سپس از آن دست بكشيد. بدون استفاده از وجود یک احمق لعنتی در مورد آن...
قانون 12- وقتی که شما نمی دانید که چه کاری انجام دهید ، سریع راه برويد و نگاه بنظر برسيد.
قانون 13- با دنبال كردن قواعد کار شما انجام نمی شود.
قانون 14- اگر آن برای آخرین لحظه انجام نمی شد ، هیچ چیز از انجام آن بدست نمي آوريد.
قانون 15 - همه چیز می تواند تحت عنوان «متفرقه» فايل شود.
قانون 16- مهم نیست که چقدر شما كار انجام داده ايد، شما هرگز به اندازه کافی كار نكرده ايد.
قانون 17- شما می توانید هر مقدار از کار را ارائه دهيد، لازم نيست كه كار طبق تصور شما انجام شده باشد.
قانون 18- به منظور دریافت یک ارتقاء ، شما نباید لزوما شغل خود را بشناسيد.
قانون 19- به منظور دریافت یک ارتقاء ، شما فقط نیاز داريد وانمود کنيد که شما شغل خود را مي شناسيد.
قانون 20- آخرین فردی که محل كار را ترك كرد و یا از کار اخراج شد، مسئول همه اشتباه هاي انجام شده است.

براي اينکه تشخيص دهيد کارمندان جديد را بهتر است در کدام بخش به کار بگماريد، مي توانيد به ترتيب زير عمل کنيد:
400 عدد آجر در اتاقي بگذاريد و کارمندان جديد را به آن اتاق هدايت نماييد. آنها را ترک کنيد و بعد از 6 ساعت بازگرديد.
 سپس موقعيت ها را تجزيه و تحليل کنيد:

اگر دارند آجرها را مي شمرند، آنها را در بخش حسابداري بگذاريد.
 اگر از نو (براي بار دوم) دارند آجرها را مي شمرند، آنها را در بخش مميزي بگذاريد.
 اگر همه اتاق را با آجرها آشفته کرده اند، آنها را در بخش مهندسي بگذاريد.
 اگر آجرها را به طرزي فوق العاده مرتب کرده اند، آنها را در بخش برنامه ريزي بگذاريد.
 اگر آجرها را به يکديگر پرتاب مي کنند، آنها را در بخش اداري بگذاريد.
 اگر در حال چرت زدن هستند، آنها را در بخش حراست بگذاريد.
 اگر آجرها را تکه تکه کرده اند، آنها را در قسمت فناوري اطلاعات بگذاريد.
 اگر بيکار نشسته اند، آنها را در قسمت نيروي انساني بگذاريد..
اگر سعي مي کنند آجرها ترکيب هاي مختلفي داشته باشند و مدام جستجوي بيشتري مي کنند و هنوز يک آجر هم تکان نداده اند، آنها را در قسمت حقوق و دستمزد بگذاريد.
 اگر اتاق را ترک کرده اند، آنها را در قسمت بازاريابي بگذاريد .
 اگر به بيرون پنچره خيره شده اند، آنها را در قسمت برنامه ريزي استراتژيک بگذاريد.
 اگر بدون هيچ نشانه اي از تکان خوردن آجرها با يکديگر در حال حرف زدن هستند، به آنها تبريک بگوييد و آنها را در قسمت مديريت قرار دهيد.

 در حالي مجلس در جريان تصويب برنامه پنجم به پيشنهاد محمدرضا باهنر رئيس كميسيون تلفيق تغييرات عمده اي در اعضاي مجمع بانك مركزي داد و با حذف رئيس جمهور از اين مجمع 7 اقتصاددان را به عنوان اعضاي اين مجمع درآورد كه اين مصوبه با مخالفت قانوني شوراي نگهبان مواجه شد.
البته به گفته كدخدايي سخنگوي شوراي نگهبان، مخالفت اين شورا با حذف رئيس جمهور نبوده بلكه حضور 7 اقتصاددان در اين مجمع به دليل حاكميتي بودن آن خلاق قانون اساسي و قانون اصل 44 تشخيص داده شد.
در همين رابطه علي بروغني عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار فارس، با اشاره به جلسه عضر روز گذشته اعضاي كميسيون تلفيق لايحه برنامه پنجم براي بررسي و رفع ايرادت شوراي نگهبان اظهار داشت: در جلسه ديروز ماده 80 لايحه كه در خصوص مجمع عمومي بانك مركزي بود بررسي شد و ايرادات شوراي نگهبان در خصوص اين ماده رفع شد.
وي در اين رابطه افزود: بر اساس مصوبه ديروز كميسيون تلفيق بنا شد كه روساي 3 قوه عضو مجمع عمومي بانك مركزي شوند.
بروغني ادامه داد: همچنين بنا شد كه معاون برنامه ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهور به همراه وزير اقتصاد از قوي مجريه، نايب رئيس اول مجلس و دادستان كل كشور هم از قوه قضائيه به عضويت اين مجمع در آيند.
عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس گفت: همچنين مقرر شد كه رئيس‌جمهور به عنوان رئيس اين مجمع فعاليت كند و انتصاب و عزل رئيس بانك مركزي هم به پيشنهاد وي و با تصويب اعضاي مجمع صورت خواهد گرفت.
همچنين جبار كوچكي‌نژاد  در رشت با اشاره به مصوبه بعد‌از‌ظهر ديروز در كميسيون تلفيق با بيان اينكه ديدگاه‌هايي در رابطه با سياست‌هاي پولي كشور وجود داشت، تصريح كرد: پيشنهاد كميسيون تلفيق در نحوه اداره بانك مركزي روز سه‌شنبه همين هفته در صحن مجلس مطرح مي‌شود.
وي با بيان اينكه قبلاً تعداد اعضاي اين مجمع زياد بودند، افزود: با توجه به اينكه تلاش اين بود تا بيشتر نظارت صورت گيرد بنابراين بقيه اعضا حذف شدند و تركيب مجمع تغيير زيادي كرد.
كوچكي‌نژاد درباره مصوبه كميسيون تلفيق در زمينه انتخاب رئيس كل بانك مركزي بيان داشت: رئيس كل بانك مركزي بايد 10 سال سابقه كار بانكي داشته باشد و براي مدت پنج سال به پيشنهاد رئيس جمهور و تصويب مجمع انتخاب مي‌شود.
وي اضافه كرد: همچنين عزل رئيس بانك مركزي نيز با پيشنهاد رئيس جمهور و تصويب مجمع صورت مي‌گيرد و قائم‌مقام بانك مركزي نيز با پيشنهاد رئيس كل بانك مركزي و تصويب مجمع انتخاب مي‌شود.

 روابط عمومي بانك مركزي اعلام كرد: جلسه مشترك مقامات و مديران حوزه‌‌هاي اعتباري، نظارتي، ارزي و حقوقي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران با مديران عامل و نمايندگان بانك‌هاي خصوصي با هدف بررسي و ارايه ديدگاه‌هاي مشترك در زمينه مسائل پولي و بانكي، روز پنجشنبه مورخ 9 دي سال 1389 در محل اين بانك تشكيل شد.
در اين جلسه ابتدا پورمحمدي قائم‌مقام بانك مركزي با اشاره به دغدغه‌هاي بانك‌هاي خصوصي در زمينه مسايل پولي و بانكي، از مديران اين حوزه خواست تا پيشنهادات و ديدگاه‌هاي خود را به منظور بررسي و تصميم‌سازي به بانك مركزي ارايه نمايند.
قائم‌مقام بانك مركزي تقويت همكاري با موسسات و نهادهاي پولي و بانكي بين‌المللي را محلي برا تبادل‌نظر و پيش برد اهداف و ديدگاه‌ها عنوان كرد و از مديران بانك‌هاي خصوصي نيز خواست حضور فعالي در اين حوزه داشته باشند.
در اين جلسه مديران بخش‌هاي اعتباري و نظارتي به ارايه گزارشات و اقدامات انجام شده در بانك مركزي درباره موضوعات مربوط به اعتبارسنجي مشتريان و آئين‌نامه‌هاي مربوط به آن، انتشار و اوراق مشاركت، انتشار گواهي سپرده، تدوين بسته سياستي و نظارتي سال 1390، افزايش سرمايه بانك‌ها و از طريق واگذاري سهام به سهامداران جديد، گسترش شعب بانك‌ها از طريق ايجاد شعب جديد، خريد بانك و ايجاد بانك مشترك در كشورهاي هدف، بررسي و تعيين استاندارد براي انتخاب حسابرسان بانك‌ها، تدوين مقررات براي سال جاري و آتي و اصلاح مقررات فعلي، رعايت مقررات مربوط به ارايه تسهيلات شركت‌هاي دولتي و ماده 22 وموارد مشابه پرداختند.
سپس مديران و نمايندگان بانك‌هاي خصوصي نيز با اشاره به اينكه بانك مركزي به عنوان مركز ثقل شبكه‌ بانكي بوده و رعايت قوانين و مقررات آن لازم و ضروري است، ديدگاه‌هاي خود را ارايه كردند.
در همين رابطه مطالبي همچون ضرورت حفظ و امنيت اطلاعات مشتريان و مراجعي كه بايد به اطلاعات مشتريان دسترسي داشته باشند، چگونگي افزايش سرمايه بانك‌ها، موارد مربوط به نظارت بانك مركزي، تعيين نرخ سود سپرده‌ها، اوراق مشترك و گواهي سپرده، بررسي تطبيقي استفاده از تسهيلات براي اشخاص مرتبط و ساير موارد از سوي مديران بانك‌هاي خصوصي مطرح گرديد.
در ادامه پورمحمدي با تاكيد بر لحاظ نمودن ديدگاه‌ها و نقطه‌نظرات ارايه شده از سوي نمايندگان بانك‌هاي خصوصي، از مديران بانك مركزي خواست نسبت به بررسي و كاربردي كردن موارد ذكر شده از جمله مباحث مربوط به حفظ اطلاعات و رتبه‌بندي مشتريان، تعيين استاندارد حسابرسي بانك‌ها، نحوه واگذاري سهام موسسه بانكداري ايران، لحاظ كردن نقطه‌نظرات بانك‌هاي خصوصي در بسته سياسي ـ نظارتي سال 1390، بررسي حدود و اختيارات دسترسي افراد و مراجع به اطلاعات مشتريان و ساير موارد اقدام نمايند.
قائم‌مقام بانك مركزي در پايان هدف بانك مركزي را ايجاد تحول در نظام بانكي و رسيدن به اهداف موردنظر با همكاري و هماهنگي كليه مديران شبكه بانكي كشور عنوان كرد.

بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران طي بخشنامه‌اي به كليه بانك‌هاي دولتي، خصوصي و موسسه مالي واعتباري توسعه اعلام كرد: به موجب مفاد ماده 13 بسته سياستي – نظارتي سال 1389، هيأت مديره بانك‌ها و موسسات اعتباري مي‌توانند در صورت تسويه بدهي مشتريان به صورت يكجا، نسبت به بخشودگي تا 6 (شش) درصد جريمه تاخير اقدام نمايند.
همچنين بانك مركزي در اين بخشنامه تأكيد كرده است: هيچ يك از بانك‌ها وموسسات اعتباري حق هيچ‌گونه برداشتي از محل واريز يارانه‌ها، بابت تسويه بدهي مشتريان را ندارند